ACİL SERVİSTE UYUZ (SCABİES) YAKLAŞIMI
- BeeCons
- 23 Mar
- 2 dakikada okunur
1. Klinik Özellikler
Etken: Sarcoptes scabiei (akar, derinin üst tabakasında tüneller açar).
Bulaş: En sık yakın temas ile (aynı evde yaşayanlar, cinsel temas), nadiren ortak kıyafet/nevresim.
Belirtiler:
Şiddetli gece kaşıntısı (uykudan uyandıracak düzeyde)
İnce, gri-beyaz “tünel” hattı lezyonlar
Tipik tutulum yerleri: parmak araları, el bileği iç yüzü, aksilla, göbek çevresi, genital bölge.
Özel formlar:
Nodüler uyuz (genital, aksilla bölgelerinde)
Norveç (kabuklu) uyuzu: immünsupresiflerde, çok bulaşıcı.
2. Acil Serviste Tanı
Klinik tanı esastır.
Dermatoskopi / mikroskopide akar ve yumurta görülebilir.
Kaşıntı + tipik dağılım + ev halkında benzer şikayet → tanı koydurucu.
3. Tedavi (İlk Basamak)
🔹 Topikal Tedaviler
Permetrin %5 krem (ilk tercih)
Tüm vücuda (boyundan aşağı, yüz/saçlı deri <2 yaş ve yaşlılarda dahil) ince tabaka halinde uygulanır.
8–12 saat bekletilir, sonra yıkanır.
1 hafta sonra tekrar uygulanır.
Güvenli, gebelik ve 2 aydan büyük çocuklarda kullanılabilir.
Alternatifler
Benzil benzoat %25 losyon: 3 gün üst üste uygulanır.
Krotamiton %10 krem: Daha az etkili, 2 gün üst üste.
Kükürtlü pomatlar (%5–10): Gebe/yenidoğanda güvenli ama kokulu.
🔹 Sistemik Tedavi
İvermektin oral: 200 mcg/kg tek doz, 1–2 hafta sonra tekrar.
Kullanım alanı: Norveç uyuzu, yaygın salgınlar, topikal ajan tolere edemeyenler.
Gebelik ve 15 kg altı çocuklarda önerilmez.
4. Temaslıların Tedavisi
Tüm ev halkı ve yakın temaslılar eş zamanlı tedavi edilmelidir (semptom olmasa da).
Tek başına hastayı tedavi etmek → başarısızlık ve yeniden bulaşmaya yol açar.
5. Çevresel Önlemler
Son 3 gün kullanılan giysi, çarşaf, havlular → 60°C’de yıkanmalı.
Yıkanamayan eşyalar → plastik torbada 72 saat bekletilmeli.
Evde eş zamanlı temizlik yapılmalı.
6. Semptomatik Tedavi
Kaşıntı tedavisi: Antihistaminikler (ör: hidroksizin, loratadin).
Sekonder enfeksiyon (impetigo) varsa: Topikal/ sistemik antibiyotik.
7. Acil Servis Yönetim Algoritması
Klinik tanıyı koy → tipik lezyonlar + kaşıntı öyküsü
Uygun topikal tedavi (Permetrin %5 ilk tercih) ver
Kaşıntı için antihistaminik reçetele
Temaslılara aynı anda tedavi başlanmasını vurgula
Giysi-çarşaf temizliği hakkında bilgilendir
Gerekirse enfekte alanlar için antibiyotik ekle
Norveç uyuzu / yaygın olgular → ivermektin düşün, dermatoloji konsültasyonu
Örnek Reçete (Erişkin)
Permetrin %5 krem: Tüm vücuda gece sür, 8–12 saat sonra yıka. 1 hafta sonra tekrarla.
Loratadin 10 mg tb: 1x1 (kaşıntı için).
Fusidal krem (sekonder enfeksiyon varsa).
Örnek Reçete (Çocuk)
Permetrin %5 krem (2 ay üstü): Boyundan aşağı, yüz/saçlı deri dahil, gece sür, sabah yıka. 1 hafta sonra tekrarla.
Hidroksizin şurup: 0.5 mg/kg/doz, 6–8 saatte bir.
Spot Notlar
Uyuzda en önemli nokta: eş zamanlı aile tedavisi + çevresel hijyen
Permetrin %5 → ilk tercih
İvermektin → dirençli, Norveç uyuzu, toplu salgınlarda
Kaşıntı tedavisi ve sekonder enfeksiyon kontrolü unutulmamalı
BEECONS HEKİM İLETİŞİM PLATFORMU
BeeCons Hekim İletişim Platformu, hekimlere özel ve anonim iletişim grupları ile meslek hayatınızda size yardımcı olur. Gruplarda isminiz görünmez ve sorduğunuz sorulara en geç 5 dakika içerisinde yanıt verilir.
BEECONS'UN EN ÖNEMLİ ÖZELLİĞİ ANONİM OLMASIDIR!
Gizli Mesajlaşma Uygulaması ile telefon numaranız ve isminiz görünmeden iletişim kurabilirsiniz. Günlük mesajlaşmalarınız Hekim İletişim Platformu mesajlarınız ile karışmaz.
YETKİN UZMAN KADROSU
Çok sayıda seçilmiş acil uzmanı ve diğer branş uzmanları sorularınıza anında cevap verir.
HER GRUP VIP
BeeCons'da farklı özellikte gruplar yok. Tüm Hekim İletişim Grupları 25 kişiyle sınırlıdır. Mesajlarınız karışmaz, telefonunuz bildirimle dolmaz!
FATURALI HİZMET
BeeCons, Bee Akademi bünyesinde kurulmuş bir limited şirketidir ve tüm ödemeleriniz için fatura kesilmektedir.
Yorumlar