top of page


“SİNÜS VEN TROMBOZU (SVT) NASIL YAKALANIR?”
Çünkü genç hastada “sadece baş ağrısı” gibi görünüp ölümcül olabilir.
NE ZAMAN ŞÜPHELENMELİSİN?
Özellikle alışılmadık baş ağrısı + risk faktörü varsa
Kırmızı bayraklar:
🔴 Yeni / giderek artan baş ağrısı
🔴 Günler içinde kötüleşme
🔴 Papil ödem / görme bulanıklığı
🔴 Nöbet
🔴 Fokal nörolojik defisit
🔴 Bilinç değişikliği
🔴 İzole şiddetli baş ağrısı (BT normal olabilir)


“KENEYİ ÇIKARDIN… PEKİ TEHLİKE BİTTİ Mİ?” (KKKA)
KENEYİ ÇIKARDIN… PEKİ TEHLİKE BİTTİ Mİ?”
Cevap: HER ZAMAN DEĞİL.
Asıl önemli olan, kene çıktıktan sonra ne olacağını bilmek.
İLK HATA: Keneyi yanlış çıkarmak
Sakın yapma:
Sigara basmak❌
Kolonya / yağ dökmek❌
Ezmek / patlatmak ❌
Doğrusu:
✔ İnce uçlu cımbızla deriye en yakın yerden tut
✔ Yavaş ve düz çek
✔ Bölgeyi temizle


ACİL SERVİSTE UYUZ (SCABİES) YAKLAŞIMI
Acil serviste uyuz yaklaşımında tanı çoğunlukla kliniktir. Gece artan kaşıntı, parmak araları, el bileği, aksilla, göbek çevresi ve genital bölgede tipik lezyonlar tanıyı destekler. İlk tercih tedavi permetrin %5 kremdir. Temaslıların eş zamanlı tedavisi, giysi ve çarşaf temizliği, kaşıntı kontrolü ve sekonder enfeksiyonların yönetimi tedavi başarısı için önemlidir.


ACİL SERVİSTE YANIK HASTASINA YAKLAŞIM
Yanıklar, mortalite ve morbiditesi yüksek, multidisipliner yaklaşım gerektiren acil durumlardır. Yanık yönetiminde ilk öncelik yaşam kurtarıcı girişimlerdir.
1. İlk Değerlendirme: xABCDE Yaklaşımı
x – Exsanguination: Dış kanama varsa hemen kontrol edilir.
A – Airway (havayolu)
Yanık hastasında havayolu ödemi gelişebilir → erken entübasyon kritik.
Yüz, boyun yanığı, inhalasyon öyküsü, karbonize tüyler, ses kısıklığı, stridor → entübasyon endikasyonudur.


ACİLDE KARDİYAK ARİTMİLERE YAKLAŞIM
Kardiyak aritmiler, acil serviste sık karşılaşılan ve hızlı tanı–tedavi gerektiren klinik tablolardır. Hastaların hemodinamik durumları, tedavi algoritmasının temel belirleyicisidir. Bu yazıda acil serviste aritmilere yaklaşımın temel prensiplerini, sık görülen aritmilerin tanı ve yönetimini kısaca anlatıyorum.


ACİL SERVİSTE TROMBOLİTİĞİN AKUT KORONER SENDROMDA (STEMI) KULLANIMI
Temel Prensip
STEMI tedavisinde birinci tercih reperfüzyon yöntemi → Primer PCI’dir.
Eğer primer PCI, semptom başlangıcından sonraki ilk 12 saatte, kapıdan balon süresi ≤120 dk sağlanamıyorsa → trombolitik (alteplaz) uygulanır.


TROMBOLİTİĞİN İSKEMİK İNME İLE ACİL SERVİSE GELEN HASTADA ZE ZAMAN KULLANILIR?
Temel Endikasyon
Akut iskemik inme tanısı konmuş hasta,
Semptom başlangıcından itibaren 4.5 saat içinde başvurmuş,
BT’de hemoraji dışlanmış,
Klinik olarak belirgin nörolojik defisit var.
Kullanım Kriterleri
Zaman:
0–3 saat → tüm uygun hastalar.
3–4.5 saat → bazı ek kısıtlamalarla


BEBEKLER VE ÇOCUKLARDA SIK KULLANILAN İLAÇLAR – DOZ TABLOSU
1. Acil Kardiyak ve Resüsitasyon İlaçları
Adrenalin (epinefrin)
Anafilaksi: 0.01 mg/kg IM (1:1000 sol., max 0.3–0.5 mg)
KPR/Asistol/PEA: 0.01 mg/kg IV/IO (1:10.000 sol., max 1 mg)
Amiodaron
Arrest → 5 mg/kg IV/IO bolus (max 300 mg, gerektiğinde 2 kez tekrarlanabilir)


BEBEKLERDE VE ÇOCUKLARDA SIVI VE ELEKTROLİT TEDAVİSİ
1. Sıvı Dengesi ve Günlük İhtiyaç
Bebek ve çocuklar erişkinlere göre sıvı kaybına daha duyarlıdır.
Daha yüksek metabolizma, daha fazla su yüzdesi, böbreklerin konsantrasyon kapasitesinin sınırlı olması → dehidratasyon daha hızlı gelişir.


ACİL SERVİSTE ENFEKTİF ENDOKARDİT (EE) YAKLAŞIMI
Kalp kapakları veya endokard yüzeyinde mikroorganizma tutulumuna bağlı enfeksiyon.
En sık etken:
Staphylococcus aureus (özellikle IV ilaç kullanıcıları, protez kapak hastaları)
Viridans grubu streptokoklar
Enterokoklar
Kapakta vejetasyon → emboli + destrüksiyon → yetersizlik, kalp yetmezliği, sepsis.
bottom of page
