top of page


ACİLDE KARDİYAK ARİTMİLERE YAKLAŞIM
Kardiyak aritmiler, acil serviste sık karşılaşılan ve hızlı tanı–tedavi gerektiren klinik tablolardır. Hastaların hemodinamik durumları, tedavi algoritmasının temel belirleyicisidir. Bu yazıda acil serviste aritmilere yaklaşımın temel prensiplerini, sık görülen aritmilerin tanı ve yönetimini kısaca anlatıyorum.


ACİL SERVİSTE TROMBOLİTİĞİN AKUT KORONER SENDROMDA (STEMI) KULLANIMI
Temel Prensip
STEMI tedavisinde birinci tercih reperfüzyon yöntemi → Primer PCI’dir.
Eğer primer PCI, semptom başlangıcından sonraki ilk 12 saatte, kapıdan balon süresi ≤120 dk sağlanamıyorsa → trombolitik (alteplaz) uygulanır.


ACİL SERVİSTE TROMBOLİTİĞİN PULMONER EMBOLİDE KULLANIMI
Temel Prensip
Pulmoner embolide esas tedavi antikoagülasyondur.
Alteplaz (trombolitik), sadece yüksek risk (masif PE) ve seçilmiş orta-yüksek risk (submasif PE) hastalarda kullanılır.
Endikasyonlar
1. Yüksek Risk (Masif) PE
Hemodinamik instabilite var:


TROMBOLİTİĞİN İSKEMİK İNME İLE ACİL SERVİSE GELEN HASTADA ZE ZAMAN KULLANILIR?
Temel Endikasyon
Akut iskemik inme tanısı konmuş hasta,
Semptom başlangıcından itibaren 4.5 saat içinde başvurmuş,
BT’de hemoraji dışlanmış,
Klinik olarak belirgin nörolojik defisit var.
Kullanım Kriterleri
Zaman:
0–3 saat → tüm uygun hastalar.
3–4.5 saat → bazı ek kısıtlamalarla


BEBEKLER VE ÇOCUKLARDA SIK KULLANILAN İLAÇLAR – DOZ TABLOSU
1. Acil Kardiyak ve Resüsitasyon İlaçları
Adrenalin (epinefrin)
Anafilaksi: 0.01 mg/kg IM (1:1000 sol., max 0.3–0.5 mg)
KPR/Asistol/PEA: 0.01 mg/kg IV/IO (1:10.000 sol., max 1 mg)
Amiodaron
Arrest → 5 mg/kg IV/IO bolus (max 300 mg, gerektiğinde 2 kez tekrarlanabilir)


BEBEKLERDE VE ÇOCUKLARDA SIVI VE ELEKTROLİT TEDAVİSİ
1. Sıvı Dengesi ve Günlük İhtiyaç
Bebek ve çocuklar erişkinlere göre sıvı kaybına daha duyarlıdır.
Daha yüksek metabolizma, daha fazla su yüzdesi, böbreklerin konsantrasyon kapasitesinin sınırlı olması → dehidratasyon daha hızlı gelişir.


ACİL SERVİSTE ENFEKTİF ENDOKARDİT (EE) YAKLAŞIMI
Kalp kapakları veya endokard yüzeyinde mikroorganizma tutulumuna bağlı enfeksiyon.
En sık etken:
Staphylococcus aureus (özellikle IV ilaç kullanıcıları, protez kapak hastaları)
Viridans grubu streptokoklar
Enterokoklar
Kapakta vejetasyon → emboli + destrüksiyon → yetersizlik, kalp yetmezliği, sepsis.


ACİL SERVİSTE ANEVRİZMAYA YAKLAŞIM
1. Tanım
Anevrizma: Arter çapının normalin %50’sinden fazla genişlemesi.
En sık: Abdominal Aort Anevrizması (AAA)
Erkek, ileri yaş, hipertansiyon, sigara, ateroskleroz öyküsü
Diğerleri: Torasik aort anevrizması, popliteal, femoral anevrizmalar


ACİL SERVİSTE AKUT ARTER TIKANIKLIĞINA (Acute Limb Ischemia) YAKLAŞIM
1. Tanım
Ani gelişen arteriyel kan akımı kesilmesi → distal dokularda iskemi.
Altın süre: İlk 4–6 saatte reperfüzyon sağlanmazsa ekstremite kaybı riski çok yüksek.
2. Etiyoloji
Emboli (en sık) → atriyal fibrilasyon, MI sonrası mural trombüs, endokardit.
Trombüs → daha önceden var olan periferik arter hastalığı (PAH) zeminde.
Travma, iatrojenik (kateter girişimi), disseksiyon, anevrizma.


PULMONER HİPERTANSİYONA ACİL YAKLAŞIM
Pulmoner hipertansiyon (PH): Pulmoner arter basıncının kalıcı yüksekliği (≥20 mmHg, sağ kalp kateterizasyonu ile).
Kronik bir hastalık olmakla birlikte acile akut dekompansasyon ile gelir.
En ciddi tablo: Akut sağ ventrikül yetmezliği → düşük kardiyak output, hipotansiyon, şok.
bottom of page
