RABDOMİYOLİZ – ACİL YAKLAŞIM
- BeeCons
- 5 saat önce
- 2 dakikada okunur
1. Tanım ve Kritik Nokta
İskelet kasının yıkımı → CK, miyoglobin, potasyum ve fosfatın kana geçmesi.
En ciddi komplikasyon: Akut böbrek hasarı (ABH) + hiperkalemi + asidoz.
2. Etiyoloji (Acilde sık karşılaşılanlar)
Travma: Crush, uzun süre bası altında kalma.
Ekstrem efor, epileptik nöbet, immobilizasyon.
Isı: Heat stroke, hipertermi.
İlaçlar: Statin, kokain, amfetamin, heroin, antipsikotikler (NMS).
Sepsis, ketoasidoz, hipotiroidi, toksinler (CO, alkol).
3. Klinik Bulgular
Kas ağrısı, güçsüzlük, hassasiyet.
Koyu çay rengi idrar (miyoglobinüri).
Nonspesifik bulgular: Ateş, taşikardi, bulantı-kusma.
HiperK bulgularına dikkat: Geniş QRS, sivri T dalgası.
4. Tanı Kriterleri
CK > 5.000 IU/L → Tanı için en sık eşik (UpToDate).
CK > 10.000 → ABH riski belirgin artar.
Miyoglobin: Erken yükselir, hızla düşer (özellikle ilk 4–6 saatte değerli).
LDH, AST, ALT yükselir (kas kaynaklı).
İdrar dipstick (+) kan ama mikroskopide eritrosit yok → miyoglobinüri düşündürür.
5. Acil Yönetim Algoritması
A) Temel Tedavi: Agressive Sıvı Resüsitasyonu
Hedef: ABH’yi önlemek + idrar çıkışı 200–300 mL/saat.
0.9% SF ilk tercih.
Başlangıç:
1–2 L hızlı bolus, ardından
250–500 mL/saat idame (klinik/hemodinamiye göre titrasyon).
İlk 24 saat toplam 10–12 L gerekebilir (travma/crush).
B) Sıvı + İdrar Çıkışı Hedefi
UO hedefi: > 200–300 mL/saat.
Anüri/oligüride agresif sıvı sürdürmeden önce son eko + kreatinin değerlendirilir.
6. Diğer Tedaviler
A) Sodyum Bikarbonat
Endikasyonlar:
Şiddetli metabolik asidoz
K > 6.0 ve eşlik eden asidoz
Crush sendromunda idrar pH’sını >6.5’e çıkarmak için düşünülebilir.
Rutin kullanımı kanıtlı değildir.
B) Mannitol
Kullanımı sınırlı ve tartışmalı.
İdrar çıkışı <100 mL/saat olan hastada verilmemeli.
C) Hiperkalemi Yönetimi
K > 6.0 veya EKG değişikliği varsa:
Kalsiyum glukonat 10 mL %10 IV
Insülin 10 ü + 25 g glukoz
Nebülize salbutamol
Sodyum bikarbonat (asidoz varsa)
Refrakter durum: Hemodiyaliz
7. Hemodiyaliz Endikasyonları
Oligüri/anüri + sıvı yüklenmesi
Refrakter hiperkalemi
Şiddetli metabolik asidoz
ABH gelişimi ve CK >50.000/L ile risk çok yüksekse erken nefroloji görüşü
8. Risk Sınıflandırması (CK Temelli)
CK < 5.000: ABH düşük risk → Ayaktan izlem mümkün.
CK 5.000–15.000: Orta risk → Yakın sıvı takibi, 24–48 saat izlem.
CK > 15.000: Yüksek risk → İleri sıvı, hospitalizasyon.
CK > 30.000–50.000: Çok yüksek risk → ABH olasılığı çok yüksek.
9. Ayırıcı Tanılar
Akut myozit
HiperK sendromu
Polimiyozit / dermatomiyozit
Miyastenik kriz
Sepsis ilişkili kas hasarı
Toksik kas nekrozu
10. Taburculuk Kriterleri
CK düşüşe geçmiş (<5.000).
Kreatinin normal/sabit.
İdrar çıkışı normal.
Elektrolitlerde düzelme.
Evde uygun sıvı alımı + 24–48 saat kontrol planı.
Ultra Kısa Özet – 10 Saniyelik Spot
CK >5.000 = rabdomiyoliz, >10.000 = ABH riski.
SF 1–2 L bolus → 250–500 mL/saat, UO >200–300 mL/saat.
Hiperkalemiye erken müdahale.
Mannitol ve bikarbonat rutin değil.
Oligürik/hiperkalemik hasta → nefroloji + olası hemodiyaliz.
BEECONS HEKİM İLETİŞİM PLATFORMU
BeeCons Hekim İletişim Platformu, hekimlere özel ve anonim iletişim grupları ile meslek hayatınızda size yardımcı olur. Gruplarda isminiz görünmez ve sorduğunuz sorulara en geç 5 dakika içerisinde yanıt verilir.
BEECONS'UN EN ÖNEMLİ ÖZELLİĞİ ANONİM OLMASIDIR!
Gizli Mesajlaşma Uygulaması ile telefon numaranız ve isminiz görünmeden iletişim kurabilirsiniz. Günlük mesajlaşmalarınız Hekim İletişim Platformu mesajlarınız ile karışmaz.
YETKİN UZMAN KADROSU
Çok sayıda seçilmiş acil uzmanı ve diğer branş uzmanları sorularınıza anında cevap verir.
HER GRUP VIP
BeeCons'da farklı özellikte gruplar yok. Tüm Hekim İletişim Grupları 25 kişiyle sınırlıdır. Mesajlarınız karışmaz, telefonunuz bildirimle dolmaz!
FATURALI HİZMET
BeeCons, Bee Akademi bünyesinde kurulmuş bir limited şirketidir ve tüm ödemeleriniz için fatura kesilmektedir.
Yorumlar