top of page


ACİL SERVİSTE AKUT ARTER TIKANIKLIĞINA (Acute Limb Ischemia) YAKLAŞIM
1. Tanım
Ani gelişen arteriyel kan akımı kesilmesi → distal dokularda iskemi.
Altın süre: İlk 4–6 saatte reperfüzyon sağlanmazsa ekstremite kaybı riski çok yüksek.
2. Etiyoloji
Emboli (en sık) → atriyal fibrilasyon, MI sonrası mural trombüs, endokardit.
Trombüs → daha önceden var olan periferik arter hastalığı (PAH) zeminde.
Travma, iatrojenik (kateter girişimi), disseksiyon, anevrizma.


PULMONER HİPERTANSİYONA ACİL YAKLAŞIM
Pulmoner hipertansiyon (PH): Pulmoner arter basıncının kalıcı yüksekliği (≥20 mmHg, sağ kalp kateterizasyonu ile).
Kronik bir hastalık olmakla birlikte acile akut dekompansasyon ile gelir.
En ciddi tablo: Akut sağ ventrikül yetmezliği → düşük kardiyak output, hipotansiyon, şok.


ACİL SERVİSTE KALP KAPAK ACİL DURUMLARI
Kapak acilleri, çoğunlukla akut obstrüksiyon veya akut yetersizlik ile seyreder.
Acil yaklaşımda ABC, monitörizasyon, EKG, acil ekokardiyografi esastır.
Oksijen, noninvaziv ventilasyon/entübasyon ve gerekirse inotrop–vazopressör desteği uygulanır.
Kesin tedavi genellikle cerrahi veya kateter bazlı girişimdir. Acil serviste amaç stabilizasyon ve köprülemedir.


ACİL SERVİSTE AKUT KALP YETMEZLİĞİNE YAKLAŞIM
Tanım ve Patofizyoloji
Kalbin pompa fonksiyonunun akut bozulması sonucu kardiyak output yetersizliği ve/veya artmış dolum basıncı gelişir.
Temel mekanizmalar:
Sistolik disfonksiyon (ejeksiyon fraksiyonu ↓)
Diyastolik disfonksiyon (dolum bozukluğu)
Afterload artışı (HT krizi, aort stenozu)
Preload artışı (sıvı retansiyonu, akut böbrek yetmezliği)


ACİL SERVİSTE ELEKTRİK YARALANMALARINA YAKLAŞIM
Elektrik yaralanmaları, yüksek voltaj yaralanmaları (≥1000 V), düşük voltaj yaralanmaları (<1000 V) ve tanım gereği dokulardan akım geçmesine neden olmayan elektrik arkı yanıkları olarak ikiye ayrılır. Yıldırım yaralanması, aşırı ve benzersiz bir elektrik yaralanması biçimidir. Elektrik kazalarından kaynaklanan yanıklar, elektrik akımının dokulardan geçmesi nedeniyle oluşan ısınma, patlamalar ve yanıcı sıvıların, giysilerin ve diğer nesnelerin yanması sonucu oluşabilir.


ACİL SERVİSTE BOĞULMAYA YAKLAŞIM
Boğulma, sıvı bir ortamda boğulma sonucu solunum zorluğu veya solunum durması durumudur. Diğer kazara ölüm nedenlerinde olduğu gibi, boğulma yaralanmaları genellikle sağlıklı, genç bireyleri etkiler, ancak herhangi bir yaştan veya geçmişten bireyleri de etkileyebilir.


ACİL SERVİSTE AKUT PSİKOZA YAKLAŞIM
Psikoz, "gerçeklikle olan temasın bozuk veya kopuk olmasıyla karakterize edilen zihnin temel bozukluğu" olarak tanımlanmıştır. Psikotik bozuklukları şu beş alandan bir veya daha fazlasında anormallikler içeren bozukluklar olarak tanımlar: halüsinasyonlar, sanrılar, düzensiz veya anormal motor davranış, düzensiz düşünme ve negatif semptomlar. Bu psikozların ayırt edici özelliği olan şizofreni, dünya çapında %0,5 ila % 13 oranında yaygınlığa sahiptir ve Amerika Birleşik Devl


ACİL SERVİSTE SEPSİSE YAKLAŞIM
Sepsis Enfeksiyona karşı düzensiz bir konak yanıtının (Sepsis-3) neden olduğu yaşamı tehdit eden organ disfonksiyonu, 2016 SCCM/ESICM
Organ disfonksiyonu qSOFA puanında iki veya daha fazla puanlık artış olarak tanımlanmaktadır.
qSOFA skoru bir organ disfonksiyonu skorudur. Sepsis tanısı koymaz veya organ disfonksiyonu gerçekten enfeksiyondan kaynaklananları belirlemez, bunun yerine enfeksiyondan ölme riski yüksek olan hastaları belirlemeye yardımcı olur.


ACİL SERVİSTE RENAL KOLİK'E YAKLAŞIM
Taş oluşumu, idrar içindeki çözünmüş tuzların aşırı doygunluğunu gerektirir ve bu tuzlar katı bir faza yoğunlaşır. Çözücü (idrar) miktarını artırmak ve böbreğe sunulan çözünen madde miktarını azaltmak (yani kalsiyum, oksalat, ürik asit) önlemeye yardımcı olabilir. Sitrat ve magnezyum gibi engelleyici maddeler kristal çökelmesini ve taş oluşumunu önleyebilir.
Taşların yaklaşık %80'i kalsiyum oksalat, kalsiyum fosfat veya her ikisinin bir kombinasyonundan oluşur. Hiperparatiro


ACİL SERVİSTE ARI SOKMASINA YAKLAŞIM
Zarkanatlılar insan için bilinen en önemli zehirli böcek olup, sokmaları diğer eklembacaklıların sokma ve ısırmalarına göre daha fazla ölümle sonuçlanmaktadır.
bottom of page
