1. Tanım Ani gelişen arteriyel kan akımı kesilmesi → distal dokularda iskemi. Altın süre: İlk 4–6 saatte reperfüzyon sağlanmazsa ekstremite kaybı riski çok yüksek. 2. Etiyoloji Emboli (en sık) → atriyal fibrilasyon, MI sonrası mural trombüs, endokardit. Trombüs → daha önceden var olan periferik arter hastalığı (PAH) zeminde. Travma, iatrojenik (kateter girişimi), disseksiyon, anevrizma.

Pulmoner hipertansiyon (PH): Pulmoner arter basıncının kalıcı yüksekliği (≥20 mmHg, sağ kalp kateterizasyonu ile). Kronik bir hastalık olmakla birlikte acile akut dekompansasyon ile gelir. En ciddi tablo: Akut sağ ventrikül yetmezliği → düşük kardiyak output, hipotansiyon, şok.

Kapak acilleri, çoğunlukla akut obstrüksiyon veya akut yetersizlik ile seyreder. Acil yaklaşımda ABC, monitörizasyon, EKG, acil ekokardiyografi esastır. Oksijen, noninvaziv ventilasyon/entübasyon ve gerekirse inotrop–vazopressör desteği uygulanır. Kesin tedavi genellikle cerrahi veya kateter bazlı girişimdir. Acil serviste amaç stabilizasyon ve köprülemedir.

Tanım ve Patofizyoloji Kalbin pompa fonksiyonunun akut bozulması sonucu kardiyak output yetersizliği ve/veya artmış dolum basıncı gelişir. Temel mekanizmalar: Sistolik disfonksiyon (ejeksiyon fraksiyonu ↓) Diyastolik disfonksiyon (dolum bozukluğu) Afterload artışı (HT krizi, aort stenozu) Preload artışı (sıvı retansiyonu, akut böbrek yetmezliği)

Elektrik yaralanmaları, yüksek voltaj yaralanmaları (≥1000 V), düşük voltaj yaralanmaları (<1000 V) ve tanım gereği dokulardan akım geçmesine neden olmayan elektrik arkı yanıkları olarak ikiye ayrılır. Yıldırım yaralanması, aşırı ve benzersiz bir elektrik yaralanması biçimidir. Elektrik kazalarından kaynaklanan yanıklar, elektrik akımının dokulardan geçmesi nedeniyle oluşan ısınma, patlamalar ve yanıcı sıvıların, giysilerin ve diğer nesnelerin yanması sonucu oluşabilir.