top of page


ACİL SERVİSTE TROMBOLİTİĞİN PULMONER EMBOLİDE KULLANIMI
Temel Prensip
Pulmoner embolide esas tedavi antikoagülasyondur.
Alteplaz (trombolitik), sadece yüksek risk (masif PE) ve seçilmiş orta-yüksek risk (submasif PE) hastalarda kullanılır.
Endikasyonlar
1. Yüksek Risk (Masif) PE
Hemodinamik instabilite var:


TROMBOLİTİĞİN İSKEMİK İNME İLE ACİL SERVİSE GELEN HASTADA ZE ZAMAN KULLANILIR?
Temel Endikasyon
Akut iskemik inme tanısı konmuş hasta,
Semptom başlangıcından itibaren 4.5 saat içinde başvurmuş,
BT’de hemoraji dışlanmış,
Klinik olarak belirgin nörolojik defisit var.
Kullanım Kriterleri
Zaman:
0–3 saat → tüm uygun hastalar.
3–4.5 saat → bazı ek kısıtlamalarla


BEBEKLER VE ÇOCUKLARDA SIK KULLANILAN İLAÇLAR – DOZ TABLOSU
1. Acil Kardiyak ve Resüsitasyon İlaçları
Adrenalin (epinefrin)
Anafilaksi: 0.01 mg/kg IM (1:1000 sol., max 0.3–0.5 mg)
KPR/Asistol/PEA: 0.01 mg/kg IV/IO (1:10.000 sol., max 1 mg)
Amiodaron
Arrest → 5 mg/kg IV/IO bolus (max 300 mg, gerektiğinde 2 kez tekrarlanabilir)


BEBEKLERDE VE ÇOCUKLARDA SIVI VE ELEKTROLİT TEDAVİSİ
1. Sıvı Dengesi ve Günlük İhtiyaç
Bebek ve çocuklar erişkinlere göre sıvı kaybına daha duyarlıdır.
Daha yüksek metabolizma, daha fazla su yüzdesi, böbreklerin konsantrasyon kapasitesinin sınırlı olması → dehidratasyon daha hızlı gelişir.


ACİL SERVİSTE ENFEKTİF ENDOKARDİT (EE) YAKLAŞIMI
Kalp kapakları veya endokard yüzeyinde mikroorganizma tutulumuna bağlı enfeksiyon.
En sık etken:
Staphylococcus aureus (özellikle IV ilaç kullanıcıları, protez kapak hastaları)
Viridans grubu streptokoklar
Enterokoklar
Kapakta vejetasyon → emboli + destrüksiyon → yetersizlik, kalp yetmezliği, sepsis.


ACİL SERVİSTE ANEVRİZMAYA YAKLAŞIM
1. Tanım
Anevrizma: Arter çapının normalin %50’sinden fazla genişlemesi.
En sık: Abdominal Aort Anevrizması (AAA)
Erkek, ileri yaş, hipertansiyon, sigara, ateroskleroz öyküsü
Diğerleri: Torasik aort anevrizması, popliteal, femoral anevrizmalar


ACİL SERVİSTE AKUT ARTER TIKANIKLIĞINA (Acute Limb Ischemia) YAKLAŞIM
1. Tanım
Ani gelişen arteriyel kan akımı kesilmesi → distal dokularda iskemi.
Altın süre: İlk 4–6 saatte reperfüzyon sağlanmazsa ekstremite kaybı riski çok yüksek.
2. Etiyoloji
Emboli (en sık) → atriyal fibrilasyon, MI sonrası mural trombüs, endokardit.
Trombüs → daha önceden var olan periferik arter hastalığı (PAH) zeminde.
Travma, iatrojenik (kateter girişimi), disseksiyon, anevrizma.


PULMONER HİPERTANSİYONA ACİL YAKLAŞIM
Pulmoner hipertansiyon (PH): Pulmoner arter basıncının kalıcı yüksekliği (≥20 mmHg, sağ kalp kateterizasyonu ile).
Kronik bir hastalık olmakla birlikte acile akut dekompansasyon ile gelir.
En ciddi tablo: Akut sağ ventrikül yetmezliği → düşük kardiyak output, hipotansiyon, şok.


ACİL SERVİSTE KALP KAPAK ACİL DURUMLARI
Kapak acilleri, çoğunlukla akut obstrüksiyon veya akut yetersizlik ile seyreder.
Acil yaklaşımda ABC, monitörizasyon, EKG, acil ekokardiyografi esastır.
Oksijen, noninvaziv ventilasyon/entübasyon ve gerekirse inotrop–vazopressör desteği uygulanır.
Kesin tedavi genellikle cerrahi veya kateter bazlı girişimdir. Acil serviste amaç stabilizasyon ve köprülemedir.


ACİL SERVİSTE AKUT KALP YETMEZLİĞİNE YAKLAŞIM
Tanım ve Patofizyoloji
Kalbin pompa fonksiyonunun akut bozulması sonucu kardiyak output yetersizliği ve/veya artmış dolum basıncı gelişir.
Temel mekanizmalar:
Sistolik disfonksiyon (ejeksiyon fraksiyonu ↓)
Diyastolik disfonksiyon (dolum bozukluğu)
Afterload artışı (HT krizi, aort stenozu)
Preload artışı (sıvı retansiyonu, akut böbrek yetmezliği)
bottom of page
