Akut divertikülit, kolon duvarındaki divertiküllerin inflamasyonu ve enfeksiyonu ile ortaya çıkan, acil serviste sık görülen karın ağrısı nedenlerinden biridir. Hastalar çoğunlukla karın sol alt kadranda ağrı, hassasiyet, ateş ve lökositoz ile başvurur. Klinik spektrum basit inflamasyondan, perforasyon ve sepsise kadar geniş bir yelpazeye sahiptir. Bu nedenle erken tanı ve risk sınıflaması hayati önem taşır.

El, ayak ve ağız sendromu (HFMS), en sık koksaki virüsü A16'nın neden olduğu mevsimsel (yaz-sonbahar) viral bir enfeksiyondur; diğer enterovirüs serotipleri daha az sıklıkla etkilenir. Yürümeye başlayan çocuklar ve okul çağındaki çocuklar en sık etkilenir, ancak yetişkinler de etkilenebilir. 1 ila 2 gün süren ateş, halsizlik, boğaz ağrısı ve iştahsızlık ön belirtileri ve ardından posterior orofarenks ve tonsiller sütunlarda küçük, kırmızı maküllerden oluşan ve 1 ila 3 mm çapı

 1. Klinik Özellikler Etken: Sarcoptes scabiei (akar, derinin üst tabakasında tüneller açar). Bulaş: En sık yakın temas ile (aynı evde yaşayanlar, cinsel temas), nadiren ortak kıyafet/nevresim. Belirtiler: Şiddetli gece kaşıntısı (uykudan uyandıracak düzeyde) İnce, gri-beyaz “tünel” hattı lezyonlar Tipik tutulum yerleri: parmak araları, el bileği iç yüzü, aksilla, göbek çevresi, genital bölge.

Yanıklar, mortalite ve morbiditesi yüksek, multidisipliner yaklaşım gerektiren acil durumlardır. Yanık yönetiminde ilk öncelik yaşam kurtarıcı girişimlerdir. 1. İlk Değerlendirme: xABCDE Yaklaşımı x – Exsanguination: Dış kanama varsa hemen kontrol edilir. A – Airway (havayolu) Yanık hastasında havayolu ödemi gelişebilir → erken entübasyon kritik. Yüz, boyun yanığı, inhalasyon öyküsü, karbonize tüyler, ses kısıklığı, stridor → entübasyon endikasyonudur.

Kardiyak aritmiler, acil serviste sık karşılaşılan ve hızlı tanı–tedavi gerektiren klinik tablolardır. Hastaların hemodinamik durumları, tedavi algoritmasının temel belirleyicisidir. Bu yazıda acil serviste aritmilere yaklaşımın temel prensiplerini, sık görülen aritmilerin tanı ve yönetimini kısaca anlatıyorum.

Temel Prensip STEMI tedavisinde birinci tercih reperfüzyon yöntemi → Primer PCI’dir. Eğer primer PCI, semptom başlangıcından sonraki ilk 12 saatte, kapıdan balon süresi ≤120 dk sağlanamıyorsa → trombolitik (alteplaz) uygulanır.

 Temel Prensip Pulmoner embolide esas tedavi antikoagülasyondur. Alteplaz (trombolitik), sadece yüksek risk (masif PE) ve seçilmiş orta-yüksek risk (submasif PE) hastalarda kullanılır.  Endikasyonlar 1. Yüksek Risk (Masif) PE Hemodinamik instabilite var:

 Temel Endikasyon Akut iskemik inme tanısı konmuş hasta, Semptom başlangıcından itibaren 4.5 saat içinde başvurmuş, BT’de hemoraji dışlanmış, Klinik olarak belirgin nörolojik defisit var. Kullanım Kriterleri Zaman: 0–3 saat → tüm uygun hastalar. 3–4.5 saat → bazı ek kısıtlamalarla

1. Acil Kardiyak ve Resüsitasyon İlaçları Adrenalin (epinefrin) Anafilaksi: 0.01 mg/kg IM (1:1000 sol., max 0.3–0.5 mg) KPR/Asistol/PEA: 0.01 mg/kg IV/IO (1:10.000 sol., max 1 mg) Amiodaron Arrest → 5 mg/kg IV/IO bolus (max 300 mg, gerektiğinde 2 kez tekrarlanabilir)

1. Sıvı Dengesi ve Günlük İhtiyaç Bebek ve çocuklar erişkinlere göre sıvı kaybına daha duyarlıdır. Daha yüksek metabolizma, daha fazla su yüzdesi, böbreklerin konsantrasyon kapasitesinin sınırlı olması → dehidratasyon daha hızlı gelişir.