AKUT DİVERTİKÜLİT: ACİL SERVİSTE TANI VE YÖNETİM
- BeeCons
- 20 Nis
- 3 dakikada okunur
Akut divertikülit, kolon duvarındaki divertiküllerin inflamasyonu ve enfeksiyonu ile ortaya çıkan, acil serviste sık görülen karın ağrısı nedenlerinden biridir. Hastalar çoğunlukla karın sol alt kadranda ağrı, hassasiyet, ateş ve lökositoz ile başvurur. Klinik spektrum basit inflamasyondan, perforasyon ve sepsise kadar geniş bir yelpazeye sahiptir. Bu nedenle erken tanı ve risk sınıflaması hayati önem taşır.
1. Patofizyoloji ve Risk Faktörleri
Divertiküller genellikle sigmoid kolonda oluşur. İnflamasyon çoğu zaman divertikül boynunun tıkanması sonrası gelişir; intraluminal basınç artışı, bakteriyel çoğalma ve lokal enfeksiyon tabloyu ağırlaştırır.
Risk faktörleri:
• Yaş >50
• Düşük lifli beslenme
• Obezite• Sigara
• NSAID ve steroid kullanımı
• Fiziksel aktivite azlığı
2. Klinik Bulgular
Akut divertikülit tipik olarak şu belirtilerle gelir:
• Sol alt kadran ağrısı (en sık)
• Ateş
• İştahsızlık, bulantı
• Değişen bağırsak alışkanlıkları (kabızlık > ishal)
• Lokalize hassasiyet
• Ağır vakada: taşikardi, yüksek ateş, guarding, rebound, sepsis bulguları
Atypik prezentasyon: Sağ kolon divertiküliti; sağ alt kadran ağrısı ile apandisiti taklit edebilir.
3. Acil Serviste Tanısal Yaklaşım
Laboratuvar
• Lökositoz ve CRP yüksekliği sık görülür.
• Elektrolitler, renal fonksiyonlar, laktat; ağır hastada değerlendirilmelidir.
• Gebelik testi (kadın hastada) ve idrar analizi ayırıcı tanıda gereklidir.
Görüntüleme
Abdominal BT (IV kontrastlı) tanıda altın standarttır:
• Perikolik yağ dokusunda inflamasyon
• Duvar kalınlaşması• Divertikül varlığı
• Apsenin boyutu
• Perforasyon, fistül, obstructive bulgular
Ultrason: Alternatif olarak kullanılabilir; operatör bağımlıdır.
4. Komplike – Komplike Olmayan Ayrımı
Bu hastanın yönetimini belirleyen en kritik adımdır.
Komplike olmayan divertikülit
• Lokal inflamasyon var
• Ancak perforasyon, apse, fistül, obstrüksiyon YOK
Komplike divertikülit
• Apse (>3 cm)
• Serbest hava (perforasyon),
• Fistül
• Obstrüksiyon• Peritonit
Komplike tabloda ilerleyici enfeksiyon ve sepsis riski yüksektir.
5. Tedavi: Acil Servis Yönetimi
5.1 Komplike Olmayan Divertikülit
Son yıllarda rehberlerde antibiyotik seçici olarak önerilmektedir; ancak acil serviste çoğu hasta için antibiyotik genellikle başlanır.
Tedavi yaklaşımları:• Oral alımı tolere ediyorsa → Ayaktan tedavi düşünülebilir.
• Sıvı tedavisi, analjezi (NSAID yerine genelde parasetamol veya opioid tercih edilir).
• Diyet: İlk 24–48 saatte sıvı diyet, semptom düzeldikçe lifli beslenmeye geçiş.
Oral antibiyotik seçenekleri:
• Amoksisilin-klavulanat
• Metronidazol + siprofloksasin
• Metronidazol + trimetoprim-sulfametoksazolTedavi süresi: genellikle 5–7 gün.
5.2 Komplike Divertikülit
• Hastaneye yatırılmalı
• IV antibiyotik: Piperasilin-tazobaktam, seftriakson + metronidazol, ertapenem
• Ağır hastada → geniş spektrumlu seçenekler (karbapenem grubu)
• Perkütan drenaj: Apse >3–4 cm ise
• Peritonit/perforasyon → acil cerrahi konsültasyon
6. Ayırıcı Tanı
Acilde divertiküliti taklit eden önemli durumlar:
• Akut apandisit
• Üreter taşı
• Kolit (iskemik, enfeksiyöz)
• Over torsiyonu / pelvik inflamatuar hastalık
• IBS alevlenmesi
• Mesenterik iskemisi
Ayırıcı tanı özellikle sağ alt kadran ağrısında kritiktir.
7. Taburculuk Kriterleri
Ayaktan tedavi için aşağıdaki koşullar sağlanmalıdır:
• Peritonit bulgusu yok
• Komplike divertikülit yok
• Oral alımı ve hidrasyonu iyi
• Analjezik ile kontrol edilebilen ağrı
• Evde bakım desteği mevcut
• 24–48 saat içinde kontrol önerisi yapılabilir
• Uyarı bulguları net anlatılmalı: ateş, artan ağrı, kusma, çökme, dayanılmaz ağrı vs.
8. İzlem ve Nüks
• Hastaların yaklaşık %20’sinde yeniden atak görülebilir.
• İyileşme sonrası, özellikle komplike atakta → kolonoskopi (6–8 hafta sonra) önerilir.
• Obezite, düşük lif, sigara ve fiziksel hareketsizlik nüks riskini artırır.
9. Acil Tıp İçin Özet Spot Bilgiler
• Sol alt kadran ağrısında BT hızlı tanı sağlar.
• Komplike–komplike olmayan ayrımı yönetimi belirler.
• Apse >3 cm ise drenaj düşünülmelidir.
• Peritonit = cerrahi.
• Ayaktan hastada 5–7 gün oral antibiyotik yeterlidir.
• Ateş ve ağrı gerilemezse komplikasyon düşün.
BEECONS HEKİM İLETİŞİM PLATFORMU
BeeCons Hekim İletişim Platformu, hekimlere özel ve anonim iletişim grupları ile meslek hayatınızda size yardımcı olur. Gruplarda isminiz görünmez ve sorduğunuz sorulara en geç 5 dakika içerisinde yanıt verilir.
BEECONS'UN EN ÖNEMLİ ÖZELLİĞİ ANONİM OLMASIDIR!
Gizli Mesajlaşma Uygulaması ile telefon numaranız ve isminiz görünmeden iletişim kurabilirsiniz. Günlük mesajlaşmalarınız Hekim İletişim Platformu mesajlarınız ile karışmaz.
YETKİN UZMAN KADROSU
Çok sayıda seçilmiş acil uzmanı ve diğer branş uzmanları sorularınıza anında cevap verir.
HER GRUP VIP
BeeCons'da farklı özellikte gruplar yok. Tüm Hekim İletişim Grupları 25 kişiyle sınırlıdır. Mesajlarınız karışmaz, telefonunuz bildirimle dolmaz!
FATURALI HİZMET
BeeCons, Bee Akademi bünyesinde kurulmuş bir limited şirketidir ve tüm ödemeleriniz için fatura kesilmektedir.
Yorumlar