BEBEKLERDE VE ÇOCUKLARDA SIVI VE ELEKTROLİT TEDAVİSİ
- BeeCons
- 2 Şub
- 3 dakikada okunur
1. Sıvı Dengesi ve Günlük İhtiyaç
Bebek ve çocuklar erişkinlere göre sıvı kaybına daha duyarlıdır.
Daha yüksek metabolizma, daha fazla su yüzdesi, böbreklerin konsantrasyon kapasitesinin sınırlı olması → dehidratasyon daha hızlı gelişir.
Günlük Sıvı İhtiyacı (Holliday–Segar Formülü)
İlk 10 kg → 100 mL/kg/gün
10–20 kg → 1000 mL + 50 mL/kg/gün
20 kg → 1500 mL + 20 mL/kg/gün
Örnek: 25 kg çocuk = 1500 + (5×20) = 1600 mL/gün
Günlük Elektrolit İhtiyacı
Sodyum: 2–3 mEq/kg/gün
Potasyum: 2 mEq/kg/gün (idrar çıkışı başladıktan sonra eklenir)
Glukoz: 3–5 mg/kg/dk (hipoglisemi önlenmesi için)
2. Klinik Yaklaşım: Dehidratasyonun Değerlendirilmesi
A. Hafif (%3–5 kayıp)
Hafif susama, mukozalar hafif kuru, gözyaşı var, vital normal
B. Orta (%6–9 kayıp)
Belirgin susama, huzursuzluk, mukozalar çok kuru, gözyaşı yok, gözler çökmüş, kapiller dolum >2 sn, taşikardi
C. Ağır (≥%10 kayıp)
Letarji/şok, soğuk ekstremite, çok zayıf nabız, hipotansiyon, anüri
3. Acil Serviste Sıvı Tedavisi
🔹 A. Şokta Olan Çocuk
İzotonik sıvı (0.9% NaCl veya Ringer Laktat)
Bolus: 20 mL/kg IV hızlı (5–10 dk)
Klinik yanıta göre 2–3 bolus verilebilir (maksimum genellikle 60 mL/kg)
Kardiyojenik şokta → 5–10 mL/kg dikkatli
🔹 B. Dehidratasyonda Rehidrasyon
Oral Rehidrasyon (ORS):
Hafif–orta dehidratasyon → ilk tercih.
50–100 mL/kg 4 saatte verilir.
IV Rehidrasyon:
Ağır dehidratasyon veya şok → IV tedavi.
İlk aşama (Resüsitasyon): 20 mL/kg izotonik sıvı.
İkinci aşama (Defisit replasmanı): Kalan sıvı açığı 24 saatte verilir.
Üçüncü aşama (Günlük ihtiyaç): Holliday–Segar formülüne göre.
4. Sıvı Seçimi
Acil resüsitasyon: %0.9 NaCl veya Ringer Laktat
Günlük bakım sıvısı:
Çocuklarda son kılavuzlar hiponatremi riskine dikkat çekiyor → izotonik sıvılar (örn. %0.9 NaCl + %5 dekstroz) öneriliyor.
Potasyum: İdrar çıkışı olmadan asla başlanmaz!
5. Elektrolit Bozuklukları ve Acil Tedavi
🔸 Hiponatremi
Hafif/asemptomatik: sıvı kısıtlaması
Şiddetli semptom (nöbet, bilinç değişikliği):
3% hipertonik NaCl, 2–4 mL/kg IV, 10–15 dk’da
Hedef: ilk 6 saatte Na’yı 5–6 mEq yükseltmek
🔸 Hipernatremi
Neden: yetersiz sıvı alımı, aşırı kayıp
Düzeltme yavaş olmalı (24–48 saatte, max 10–12 mEq/24h)
İzotonik sıvı ile başlanır → ardından hipotonik sıvılara geçilir
🔸 Hipokalemi
Kas güçsüzlüğü, aritmi riski
Tedavi: 0.5–1 mEq/kg KCl IV (maks 40 mEq/L) → yavaş infüzyon
Oral potasyum mümkünse tercih edilir
🔸 Hiperkalemi
EKG değişiklikleri (T dalgası ↑, QRS genişleme, sine dalga)
Tedavi:
Kardiyak stabilizasyon → Kalsiyum glukonat 0.5–1 mL/kg IV
Hücre içine kaydırma → Insülin + dekstroz, nebülize β2 agonist, NaHCO₃
Atılımı artırma → diüretik, resin, diyaliz
6. Klinik Vurgular
Çocuklarda sıvı açığı hızlı gelişir, mortalite yüksektir → erken tanı hayati önem taşır.
Şokta ilk tercih → izotonik sıvı bolusu (20 mL/kg).
Günlük sıvı tedavisinde izotonik çözeltiler kullanılması hiponatremi riskini azaltır.
Elektrolit bozukluklarının düzeltilmesi yavaş ve kontrollü yapılmalıdır (özellikle Na).
Hiperkalemi en ölümcül elektrolit acilidir → EKG monitorizasyonu şarttır.
📌 ÖZET
Günlük sıvı ihtiyacı: Holliday–Segar formülü
Şok: 20 mL/kg izotonik bolus
Hafif–orta dehidratasyon: ORS
Ağır dehidratasyon: IV resüsitasyon + defisit replasmanı
Sıvı seçimi: İzotonik (%0.9 NaCl + dekstroz)
Potasyum → idrar çıkışı olmadan verilmez
Na bozuklukları yavaş düzeltilir, K bozuklukları acil düzeltilir
BEECONS HEKİM İLETİŞİM PLATFORMU
BeeCons Hekim İletişim Platformu, hekimlere özel ve anonim iletişim grupları ile meslek hayatınızda size yardımcı olur. Gruplarda isminiz görünmez ve sorduğunuz sorulara en geç 5 dakika içerisinde yanıt verilir.
BEECONS'UN EN ÖNEMLİ ÖZELLİĞİ ANONİM OLMASIDIR!
Gizli Mesajlaşma Uygulaması ile telefon numaranız ve isminiz görünmeden iletişim kurabilirsiniz. Günlük mesajlaşmalarınız Hekim İletişim Platformu mesajlarınız ile karışmaz.
YETKİN UZMAN KADROSU
Çok sayıda seçilmiş acil uzmanı ve diğer branş uzmanları sorularınıza anında cevap verir.
HER GRUP VIP
BeeCons'da farklı özellikte gruplar yok. Tüm Hekim İletişim Grupları 25 kişiyle sınırlıdır. Mesajlarınız karışmaz, telefonunuz bildirimle dolmaz!
FATURALI HİZMET
BeeCons, Bee Akademi bünyesinde kurulmuş bir limited şirketidir ve tüm ödemeleriniz için fatura kesilmektedir.
Yorumlar